ESMA-eisen voor beleggingsprofessionals: dit moet je weten in 2026

Wat is ESMA? 

De European Securities and Markets Authority (ESMA) is de Europese toezichthouder op financiële markten. ESMA stelt de regels op, bewaakt de naleving en werkt nauw samen met nationale toezichthouders, zoals de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in Nederland. De ESMA-eisen gelden voor iedereen die beleggingsdiensten verleent: van beleggingsadviseur tot vermogensbeheerder. 

Wat zijn de ESMA-eisen voor beleggingsprofessionals? 

1. Suitability: breng de klant écht in kaart 

Voordat je een beleggingsproduct adviseert of beheert, stel je vast of het product bij de klant past. Dat vraagt om een volledig beeld van de financiële situatie, de beleggingsdoelstellingen en de risicobereidheid. ESMA heeft deze suitability-richtlijnen de afgelopen jaren verder aangescherpt. Oppervlakkige klantprofielen zijn een veelvoorkomende tekortkoming bij toezichtonderzoeken. Zorg er dus voor dat je dossier altijd compleet en goed onderbouwd is.  

2. Productgovernance: ken je doelmarkt 

Als producent of distributeur van beleggingsproducten moet je een duidelijke doelmarkt definiëren. Voor wie is het product en voor wie is het nadrukkelijk niet bedoeld? De herziene MiFID II productgovernance-richtlijnen van ESMA geven meer duidelijkheid over hoe je als distributeur omgaat met producten buiten de primaire doelmarkt, bijvoorbeeld bij diversificatie of hedging in een portefeuille. Wil je weten hoe de ESMA-richtsnoeren doorwerken in de Nederlandse praktijk? Lees dan ook onze blog over ESMA-richtsnoeren leiden tot nieuwe DSI-registers.

3. Belangenconflicten: het speerpunt van 2026  

Dit is het aandachtspunt van dit jaar. ESMA voert in 2026 een EU-brede Common Supervisory Action (CSA) uit, samen met nationale toezichthouders, waaronder de AFM. De vraag die centraal staat is: hoe ga jij als organisatie om met belangenconflicten bij de distributie van beleggingsproducten aan retailklanten? 

De toezichthouders kijken specifiek naar drie zaken: 

• De invloed van beloningsstructuren op welke producten worden aanbevolen 
• De rol van digitale platforms bij productselectie en of dat het klantbelang dient 
• Hoe je omgaat met conflicten tussen het winstmotief van de organisatie en belangen van de klant 

Zorg dat je beleid op papier staat en aantoonbaar werkt in de praktijk. Toezichthouders zoeken naar bewijs, niet naar procedures. Als complianceofficer is dit precies het terrein van de Leergang Certified Compliance Officer van NIBE-SVV. 

4. ESG-integratie: geen bijzaak meer  

Duurzaamheidseisen zijn onderdeel van je kernverplichtingen. Integreer ESG-voorkeuren structureel in je geschiktheidsbeoordeling en productgovernance. Eind 2025 publiceerde ESMA haar bevindingen over de naleving van de MiFID II-duurzaamheidseisen, met concrete aanbevelingen voor verbeteringen in de dagelijkse praktijk. Wat duurzaamheid betekent voor de rol van de financiële sector, lees je in ons artikel ‘Sleutelrol financiële sector bij verduurzaming’.

Wat verandert er verder in 2026? 

Naast de CSA op belangenconflicten zijn er drie andere ontwikkelingen die je als beleggingsprofessional moet kennen: 

• Kostentransparantie: ESMA concludeerde dat distributiekosten bijna de helft van de totale kosten uitmaken die beleggers betalen voor UCITS-fondsen. De druk op transparantie over kosten neemt verder toe. 
• Retail Investment Strategy (RIS): ESMA werkt in 2026 aan technische standaarden voor informatieverstrekking aan retailbeleggers, onkostenvergoedingen en benchmarks. Volg de voortgang van dit wetgevingstraject. 
• Digitale weerbaarheid via DORA: Kritieke ICT-dienstverleners vallen onder de Digital Operational Resilience Act. Controleer of je governance rond digitale weerbaarheid op orde is. 

Wat betekent dit concreet voor jou? 

De handhavingsdruk neemt toe. In 2024 legde ESMA in de gehele EU meer dan 970 sancties op, met boetes van meer dan 100 miljoen euro. Het toezicht heeft dus echt gevolgen. 

Loop daarom deze drie vragen na: 

• Is je klantprofileringsproces volledig gedocumenteerd en actueel? 
• Zijn je beloningsstructuren vrij van prikkels die advisering in eigen belang aanmoedigen? 
• Is je ESG-beleid aantoonbaar geïntegreerd in de dagelijkse adviespraktijk? 

Werkt jouw team met beleggingsproducten en wil je zeker weten dat je voldoet aan de ESMA-eisen? Bekijk het segment Beleggen/DSI voor een overzicht van alle relevante opleidingen. 

Zorg dat je kennis bijblijft 

De regelgeving rond ESMA en MiFID II blijft zich ontwikkelen. Nieuwe richtsnoeren, aangescherpte handhaving en uitbreidingen als DORA en de Retail Investment Strategy zorgen ervoor dat het vakgebied voortdurend in beweging is. Dat vraagt om een adviseur die zijn kennis actief bijhoudt. 

Door gerichte opleidingen te combineren met praktijkervaring bouw je de kennis op die nodig is om klanten goed te adviseren en om aan alle ESMA-eisen te voldoen. De ESMA Permanent Vakbekwaam-programma's zijn daar specifiek op ingericht: ze zijn een uitwerking van de door DSI vastgestelde 2026-toetstermen en behandelen precies de thema's uit deze blog. Benieuwd welke opleidingen NIBE-SVV biedt op het gebied van beleggen en compliance? Bekijk het volledige aanbod aan ESMA/MiFID-opleidingen. 

Wil je ontdekken welke opleiding het beste aansluit bij jouw carrièredoelen? Neem dan vrijblijvend contact op met NIBE-SVV om jouw volgende stap te bespreken.